Op woensdag 7 november vond in het stadhuis van Lelystad de derde Bestuurlijke conferentie SAMIJ plaats. 

Deze conferentie vindt iedere drie jaar plaats en is speciaal voor bestuurders. Dit jaar viel dit samen met het 30 jarig bestaan van de SAMIJ. 

Het IJsselmeergebied is een zeer geliefd gebied voor zowel recreatie- als beroepsvaart en wordt steeds drukker bevaren. In toenemende mate komen daar ook andere vormen van waterrecreatie voor. Deze complexiteit van gebruik zorgt ervoor dat daar meer incidenten plaatsvinden dan bijvoorbeeld op de Noordzee of op de Waddenzee. Het thema van de conferentie was daarom ‘de complexiteit van gebruikers op het water’ met de centrale vraag welke zaken de SAMIJ de komende jaren in ieder geval op de agenda moet hebben staan, rekening houdend met toekomstige ontwikkelingen en innovaties. Gaby van Melick, adviseur van Kappetijn Safety Specialists leidde de dag als dagvoorzitter in goede banen. 

De voorzitter van de SAMIJ, burgemeester I.R. (Ina) Adema legde in haar openingswoord de link tussen waterhulpverlening en de dreiging van sluiting van het MC Zuiderzee. Immers, sluiting van de spoedeisende hulp van het ziekenhuis heeft niet alleen consequenties voor hulpverlening op het land maar ook voor de hulpverlening op het water van het immense IJsselmeergebied! 

Daarna ging zij in op de risico’s die wij als SAMIJ in het IJsselmeergebied signaleren. Het wordt drukker op het water, dat wil zeggen dat het aantal vaarbewegingen toeneemt, de schepen groter worden en de dreiging van afname van de gebruiksruimte in het IJsselmeergebied toeneemt. Een afname van gebruikersruimte door onder andere de energietransitie waardoor grote projecten als het plaatsen van windmolenparken en zonnepanelenparken grote impact zullen hebben op de nautische veiligheid. Ook de risico’s van het recreatieve gebruik van het water werden genoemd. 

De heer H.J. (Tjibbe) Joustra, voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) gaf een introductie van de Onderzoeksraad. Daarna vertelde hij uitvoerig over een drietal incidenten op het water. De Amicitia, waarvan de mast was afgebroken toen deze de haven van Harlingen binnenliep, het duikongeval op de Noordzee en de stuwaanvaring in Grave. Volgens de heer Joustra zijn er vier opvallende conclusies te benoemen bij incidenten: voor een ongeval zijn vaak een veelheid van oorzaken te benoemen. Meerdere zaken tegelijk gaan verkeerd. Ook vinden incidenten plaats door een veranderende maatschappij die andere eisen stelt. Tenslotte is er vaak sprake van een ketenverantwoordelijkheid waardoor opdrachtgevers de dans ontspringen en tenslotte de rol die inspecties hebben kwam aan bod. Vangnetten van keuring, certificering en toezicht blijken soms niet of onvoldoende te werken doordat zij hebben moeten inboeten op slagkracht en verantwoordelijkheid. 

De heer N. (Nils) Rosmuller, lector Transportveiligheid bij het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), ging in op een aantal specifieke risico’s zoals het varen op LNG, elektrisch varen, autonoom varen en het veranderend gebruik van schepen. Hij daagde de deelnemers aan de conferentie op inspirerende wijze uit om mee te denken hoe met deze risico’s om te gaan.  

Een prima dag waaruit bleek dat de SAMIJ met incidentbestrijding op het water vooral door moet gaan met zich te blijven prepareren op nieuwe ontwikkelingen en dat oefenen hierop onontbeerlijk is. Tevens bleek dat Risicobeheersing door alle risico’s en ontwikkelingen in het IJsselmeergebied een gerechtvaardigd onderdeel van de SAMIJ is geworden.